محمد حسن خان اعتماد السلطنه

11

تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى )

و در همين سال وزارت انطباعات و دار الترجمهء دولتى علاوه بر مشاغل قبلى به كارهايش اضافه شد و تا آخر عمر در سمتهاى مزبور باقى و برقرار بود تا اين‌كه در شب پنجشنبه 18 شوال 1313 يك ماه پيش از كشته شدن ناصر الدين شاه در اثر سكته درگذشت . دربارهء اين‌كه آيا اعتماد السلطنه خود شخصا مؤلف و مترجم بوده يا كتبى را كه ديگران مىنوشته‌اند وى به خاطر دارا بودن مقامات بالاى ادارى به نام خود ثبت مىنموده تاكنون زياد اظهارنظر شده و مصحح خود را در اين مقوله وارد نمىكند فقط از آثارى كه تاكنون به نام وى چاپ شده كتابنامه‌اى ترتيب داده « 1 » كه مىبينيد . كتابنامهء اعتماد السلطنه 1 - مرآة البلدان در 4 جلد ( جلد اول و چهارم جغرافياى عمومى و جلد دوم و سوم تاريخ زمان ناصر الدين شاه است ) . جلد اول 1294 ق « 2 » سنگى . جلد دوم 1295 ق . جلد سوم 1296 ق . و چهارم 7 - 1296 ق . 2 - منتظم ناصرى در 3 جلد ( جلد اول در خلاصه تاريخ اسلام از اول هجرت تا سنهء 656 يعنى تاريخ وقايع خلفا به ضميمهء وقايع مهمهء ايران و اروپا . جلد دوم خلاصهء وقايع و نخبهء حوادث عالم از انقراض خلافت بنى عباس - 656 - تا ابتداى سلطنت قاجاريه - 1193 - . جلد سوم در تاريخ قاجاريه از 1194 تا 1300 ق . جلد اول در 1298 ق ، جلد دوم در 1299 ق ، جلد سوم در 1300 ق . 3 - خلسه يا خوابنامه يا اسرار انحطاط ايران . چاپ اول 1324

--> ( 1 ) . با استفاده از فهرست كتب چاپى خانبابا مشار و فهرست كتب چاپى سه جلدى كه توسط بنگاه ترجمه و نشر كتاب چاپ شده و روزنامهء خاطرات اعتماد السلطنه و . . . ( 2 ) . چاپ تنقيحى دورهء كامل مرآة البلدان به تصحيح مشترك دكتر عبد الحسين نوايى و مير هاشم محدث به زودى از چاپ خارج مىشود .